کتاب شمال و جنوب | الیزابت گسکل | ترجمهٔ ثمین نبی‌پور | نشر افق

توضیحات

کتاب شمال و جنوب نوشتهٔ الیزابت گسکل با ترجمهٔ ثمین نبی‌پور و به‌دست نشر افق در ۶۹۶ صفحه منتشر شده است. این رمان یکی از آثار شاخص دورهٔ ویکتوریا در ادبیات انگلیسی است.

موضوع کتاب برخورد دو جهان است: جنوب آرام و روستایی انگلستان و شمال صنعتی با کارخانه‌ها، دود و اعتصاب.

درباره کتاب شمال و جنوب

این رمان نخستین بار در سال‌های ۱۸۵۴ و ۱۸۵۵ به‌صورت پاورقی و سپس در قالب کتاب منتشر شد. گسکل خودش سال‌ها در منچستر زندگی کرده بود و وضع کارگران کارخانه‌های نساجی را از نزدیک دیده بود.

کتاب در زمان خودش هم عاشقانه خوانده شد و هم سند اجتماعی. امروز در دانشگاه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رمان‌های «صنعتی» ادبیات انگلیسی تدریس می‌شود.

سبک کتاب

سبک کتاب رئالیسم اجتماعی است در قالب رمان ویکتوریایی. روایت سوم‌شخص است و بیشتر از نگاه مارگارت پیش می‌رود.

گسکل در گفت‌وگو قوی است. بخش بزرگی از کتاب بحث و مجادله است؛ میان مارگارت و تورنتون، میان کارگر و کارفرما، و میان پدر و دختر.

خلاصه‌ای از کتاب شمال و جنوب

مارگارت هیل دختر یک کشیش در جنوب انگلستان است. پدرش به دلیل اختلاف با کلیسا از مقام خود کناره می‌گیرد و خانواده ناچار می‌شود به میلتون، شهری صنعتی در شمال، نقل مکان کند.

مارگارت از این شهر بدش می‌آید؛ از دود، از سرعت و از آدم‌هایی که فقط دربارهٔ کار و پول حرف می‌زنند. در همین شهر با جان تورنتون آشنا می‌شود؛ صاحب یکی از کارخانه‌ها.

اعتصاب کارگران، درگیری‌ها و فشارهای اقتصادی، مارگارت را وارد دنیایی می‌کند که از قبل محکومش کرده بود. رمان نشان می‌دهد چگونه هر دو طرف — مارگارت و تورنتون — نگاهشان را عوض می‌کنند.

معرفی نویسنده؛ الیزابت گسکل

الیزابت گسکل (۱۸۱۰–۱۸۶۵) نویسندهٔ انگلیسی و از چهره‌های مهم ادبیات ویکتوریایی است. او در رمان‌هایش به وضع کارگران، فقر شهری و جایگاه زنان پرداخته.

از دیگر آثار او می‌توان «مری بارتن»، «کرنفورد» و «همسران و دختران» را نام برد. او نخستین زندگی‌نامهٔ شارلوت برونته را هم نوشته است.

معرفی مترجم و ناشر

ترجمهٔ فارسی این رمان کار ثمین نبی‌پور است و نشر افق آن را منتشر کرده. نشر افق از ناشران شناخته‌شدهٔ ادبیات داستانی و ترجمه در ایران است و مجموعهٔ کلاسیک‌های آن اعتبار دارد.

چرا خواندن کتاب شمال و جنوب مفید است؟

این رمان نشان می‌دهد انقلاب صناعتی برای آدم‌های معمولی چه معنایی داشت؛ چیزی که در کتاب‌های تاریخ به عدد تبدیل می‌شود.

برای دوست‌داران جین آستین هم خواندنی است. فضای کتاب شبیه آستین است، اما موضوعش سیاسی‌تر و تلخ‌تر.

شخصیت‌های اصلی داستان

• مارگارت هیل: قهرمان داستان؛ دختری مغرور، باهوش و پایبند به اصول.
• جان تورنتون: صاحب کارخانه در میلتون؛ سخت‌گیر و خودساخته.
• آقای هیل: پدر مارگارت؛ کشیشی که وجدانش او را از منبر پایین می‌آورد.
• خانم هیل: مادری که با زندگی تازه در شمال کنار نمی‌آید.
• نیکلاس هیگینز: کارگر کارخانه؛ صدای طرف دیگر ماجرا.
• بسی هیگینز: دختر نیکلاس؛ دوست مارگارت و بیمار از کار در کارخانه.

افتخارات و اقتباس‌ها

شمال و جنوب در فهرست رمان‌های کلاسیک ادبیات انگلیسی جا دارد. چند اقتباس تلویزیونی از آن ساخته شده که مجموعهٔ تلویزیونی آن محبوبیت فراوانی یافت و باعث معرفی دوبارهٔ کتاب به مخاطبان تازه شد.

معنای عنوان کتاب

«شمال و جنوب» در عنوان، به دو ناحیهٔ انگلستان اشاره دارد. جنوب در این کتاب نماد سنت، کلیسا، زمین و آرامش است و شمال نماد کارخانه، پول، سرعت و تغییر.

اما عنوان معنای دومی هم دارد: دو نگاه به دنیا که در طول کتاب با هم بحث می‌کنند و در پایان هیچ‌کدام کامل پیروز نمی‌شود. همین، رمان را از یک بیانیهٔ یک‌طرفه جدا می‌کند.

جایگاه کتاب میان رمان‌های «صنعتی»

در میانهٔ قرن نوزدهم، دسته‌ای از رمان‌های انگلیسی به وضع کارگران کارخانه‌ها پرداختند. «شمال و جنوب» و «مری بارتن» از همین گروه‌اند و در کنار آثاری از چارلز دیکنز خوانده می‌شوند.

تفاوت گسکل این است که هیچ طرف را شیطان نمی‌کند. او هم فقر کارگر را نشان می‌دهد و هم فشاری را که روی کارفرما است.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

برای دوست‌داران رمان کلاسیک انگلیسی، برای کسانی که آستین و برونته را خوانده‌اند و دنبال ادامهٔ مسیرند، و برای علاقه‌مندان تاریخ اجتماعی.

کتاب قطور است؛ اگر با رمان بلند راحت نیستید، برنامهٔ مطالعهٔ روزانه کمک می‌کند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب منتشر شده است؟

شمال و جنوب چند ترجمهٔ فارسی دارد. نسخهٔ این صفحه ترجمهٔ ثمین نبی‌پور از نشر افق در ۶۹۶ صفحه است.