توضیحات
نام کامل کتاب در شناسنامه: «تکنیک الایزا: اصول کلی و تکنیکهای عملی». مؤلفان آن مریم اسکندریان، امیرحسین جهانگیری و دکتر محمدطاهر طهوری هستند و کتاب برای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد تهیه شده؛ مؤلفان میگویند مجموعه «توسط دانشگاه شهید صدوقی یزد مورد بازبینی قرار گرفته و با حمایتهای مالی این دانشگاه به مرحلهٔ چاپ رسیده است». کتاب ۱۱۶ صفحهٔ مصور رنگی دارد و انتشارات لوح برتر آن را منتشر کرده است.
چرا این کتاب نوشته شد؟
دلیل نوشتن کتاب در مقدمهٔ مؤلفان آمده: «با توجه به عدم وجود منابع عملی فارسی در زمینهٔ تکنیک الایزا، تلاش کردهایم تا اطلاعات و تجارب موجود در قالب یک مجموعهٔ منظم تدوین و در دسترس علاقهمندان قرار گیرد.» کتاب «حاصل تلاش جمعی از اساتید و دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی کشور» است و پاسخی به «افزایش روزافزون شاخصهای مورد سنجش توسط آزمایشگاههای بالینی کشور و لزوم بومیسازی روشهای تشخیصی».
الایزا چیست؟
الایزا (ELISA) روشی برای سنجش ایمنی است که با کمک آنزیم نشاندار، وجود و مقدار یک مادهٔ هدف — آنتیژن یا آنتیبادی — را در نمونه اندازه میگیرد. طبق ویژگیهای اعلامشدهٔ کتاب، «تکنیک الایزا از جمله روشهایی است که بهطور گسترده در زمینهٔ تحقیق و تشخیصهای بالینی بهکار میرود» و «کارایی، دقت بسیار بالا و حساسیت روش الایزا در زمینهٔ سنجش متابولیتها، جایگاه منحصربهفردی در علوم زیستی به این روش بخشیده است».
مقدمه: تاریخچه و مزایای الایزا
کتاب توضیح میدهد که پیش از الایزا، تنها روش سنجش ایمنی، ایمنیسنجی رادیویی (RIA) بود که نظریهٔ آن در ۱۹۶۰ مطرح شد؛ به دلیل خطرات رادیواکتیویته، جایگزینی سیگنال آنزیمی (مثل پراکسیداز که با زیرلایه واکنش میدهد و تغییر رنگ میسازد) پیشنهاد شد؛ در ۱۹۶۶ روش کاملتر شد و در ۱۹۷۱ به الایزای امروزی رسید.
مزایایی که کتاب برمیشمارد: نبود خطر رادیواکتیو، سرعت خوانش بالا، ارزانتر بودن دستگاهها و معرفها، آسان بودن، صحت بالا و در دسترس بودن.
کاربردها و محدودیت روش
کاربردها: پی بردن به آنتیژن میکروارگانیسم عفونی یا ترکیبات بیگانهٔ معرف بیماری، تشخیص آنتیبادیهای حاصل از عفونتها، اولین آزمایش غربالگری ایدز، ابزار تشخیصی در پزشکی و پاتولوژی و تست کنترل کیفیت در صنایع. کتاب محدودیت روش را هم میگوید: الایزا وجود و مقدار یک آنالیت را نشان میدهد اما ویژگیهای بیوشیمیایی مثل وزن مولکولی را نه؛ برای آنها باید سراغ بلاتینگ و ایمونوهیستوشیمی رفت.
داخل کتاب چه میخوانید؟
فصل اول
نوع نمونهٔ اولیه در الایزا، انواع شستشوی چاهکها، مزایای روش ELISA نسبت به RIA، الایزای ناهمگن (هتروژن) و انواع الایزا.
فصل دوم
پلیتها (از جمله پلیت با قدرت اتصال ضعیف یا متوسط)، نیروهای شرکتکننده در اتصال پروتئین به کف پلیت الایزا، مهمترین ویژگیهای فیزیکی و ادامهٔ نکات عملی.
این کتاب برای چه کسی است؟
- کارشناسان و مسئولان فنی آزمایشگاههای تشخیص طبی که با کیتهای الایزا کار میکنند
- دانشجویان علوم آزمایشگاهی، ایمنیشناسی، میکروبشناسی، بیوشیمی و رشتههای وابسته
- پژوهشگرانی که در پایاننامه یا پروژه از الایزا استفاده میکنند
- مدرسان درس ایمنیشناسی عملی
چرا منبع فارسی اهمیت دارد؟
بروشور کیتهای تجاری فقط دستورالعمل اجراست و پشتوانهٔ نظری ندارد؛ منابع انگلیسی هم برای کارشناس آزمایشگاهی که روزمره با نمونه سروکار دارد همیشه در دسترس و سریعخوان نیستند. یک منبع فارسی که اصول و نکات عملی را کنار هم بگذارد، باعث میشود کارشناس بفهمد چرا یک مرحله لازم است، نه فقط اینکه آن را انجام دهد. همین فهم، ریشهٔ عیبیابی خطاهای آزمایش است.
خطاهای رایج در کار با کیت الایزا
- شستشوی ناکافی چاهکها که سیگنال زمینه را بالا میبرد
- نرسیدن معرفها به دمای اتاق پیش از استفاده
- بیدقتی در زمان انکوباسیون؛ چند دقیقه اختلاف، نتیجه را جابهجا میکند
- استفاده از کیت نزدیک یا گذشته از تاریخ انقضا
- نگرفتن منحنی استاندارد در هر بار اجرا
مشخصات کتاب در یک نگاه
- مؤلفان: مریم اسکندریان، امیرحسین جهانگیری، دکتر محمدطاهر طهوری
- ناشر: انتشارات لوح برتر (با حمایت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد)
- موضوع: ایمنیسنجی با آنزیمهای نشاندار (ELISA)، میکروبشناسی تشخیصی
- تعداد صفحات: ۱۱۶ (مصور رنگی)
- سطح: دانشگاهی (علوم پزشکی و زیستی)
- شابک: 978-600-7412-49-7
سؤالات پرتکرار
این کتاب نظری است یا عملی؟
عنوان فرعی کتاب «اصول کلی و تکنیکهای عملی» است؛ مؤلفان آن را بهعنوان منبع عملی فارسی برای آزمایشگاههای تشخیص طبی معرفی کردهاند.
کتاب برای چه رشتههایی است؟
علوم آزمایشگاهی، ایمنیشناسی، میکروبشناسی، بیوشیمی و هر رشتهای که با کیتهای الایزا سروکار دارد؛ موضوع فیپا: ایمنیسنجی با آنزیمهای نشاندار و میکروبشناسی تشخیصی.
چه کسانی کتاب را نوشتهاند؟
مریم اسکندریان، امیرحسین جهانگیری و دکتر محمدطاهر طهوری؛ با بازبینی و حمایت دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد.
پیشنیاز خواندن کتاب چیست؟
آشنایی مقدماتی با ایمنیشناسی و کار آزمایشگاهی. کتاب از تاریخچه و اصول شروع میکند، اما مخاطب آن دانشجو و کارشناس حوزهٔ علوم پزشکی و زیستی است.
این معرفی بر پایهٔ گزیدهٔ رسمی کتاب (شناسنامه، فهرست، مقدمه و صفحات نمونه) نوشته شده است.

نظرات
هنوز بررسیای ثبت نشده است.